پۆلیۆل: کەرەستەی خاو بۆ فرە مەبەست بۆ بەکارهێنانی پیشەسازی و بەکاربەر
بوارە سەرەکییەکانی بەکارهێنان
لە پیشەسازی کیمیاییدا، پۆلیۆلەکان کەرەستەی خاو و سەرەکین بۆ بەرهەمهێنانی مادەی کێشی گەردیلەیی بەرز وەک پۆلیستەر، پۆلی ئیتەر و پۆلی یورتان. بۆ نموونە ئیتیلێن گلایکۆڵ بۆ بەرهەمهێنانی پۆلی ئیتیلێن تێرێفتالات (PET) بەکاردەهێنرێت، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان لە شووشە و ڕیشاڵی پلاستیکیدا بەکاردەهێنرێت. پۆلی ئیتیلێن گلایکۆڵ (PEG) بەکاردێت بۆ بەرهەمهێنانی مادەی ڕووکار چالاککەر و چەورکەری جۆراوجۆر. سەرەڕای ئەوەش، پۆلیۆلەکان دەتوانن وەک توێنەر کاربکەن بۆ تواندنەوەی جۆرەها پێکهاتەی ئۆرگانیک، ئەمەش کارایی کارلێککردن بەرز دەکاتەوە.
لە پیشەسازی دەرمانسازیدا، پۆلیۆلەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک توێنەر و پلاستیککەر و شێدارکەرەوە بەکاردەهێنرێن. بۆ نموونە پرۆپیلین گلایکۆل و گلیسیرۆل بە شێوەیەکی باو لە ئامادەکردنی دەرزی و شلەی زارەکی و مەڵهەمەکاندا بەکاردەهێنرێن بۆ باشترکردنی تواوەیی و سەقامگیری دەرمان. سەرەڕای ئەوەش، دەتوانرێت پۆلیۆلەکان بەکاربهێنرێت بۆ بەرهەمهێنانی فۆرمولاسیۆنی دەرمانی دەردانی کۆنترۆڵکراو، کە ڕێژەی دەردانی دەرمانەکان ڕێکدەخات.
لە پیشەسازی خۆراکدا پۆلیۆلەکان وەک شیرینکەرەوە و شێدارکەرەوە و ئیمۆلیفایەر بەکاردەهێنرێن. بۆ نموونە دەتوانرێت گلیسیرۆل و پۆلی ئیتیلێن گلایکۆڵ لە بەرهەمهێنانی شیرینی و نانەواخانە و خواردنەوەکاندا بەکاربهێنرێت، ئەمەش شیرینی و ڕاگرتنی شێ دابین دەکات. جگە لەوەش دەتوانرێت پۆلیۆلەکان بەکاربهێنرێت بۆ ڕێکخستنی پێکهاتە و هەستی دەمی خۆراک، ئەمەش تەمەنی ڕەفەکردنی درێژ دەکاتەوە.
لە پیشەسازی جوانکاری و پێستدا، پۆلیۆلەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان وەکو شێدارکەرەوە و ئیمۆلیفایەر بەکاردەهێنرێن. بۆ نموونە پرۆپیلین گلایکۆل و گلیسیرۆل دەتوانن شێ هەڵبمژن و پێست و قژ بە شێدار دەهێڵنەوە. جگە لەوەش دەتوانرێت پۆلیۆلەکان لە بەرهەمهێنانی دژەخۆر و شامپۆ و کۆندیشنەردا بەکاربهێنرێت، ئەمەش کاریگەری شێدارکردنەوە و چەورکردن دەدات.
لە پیشەسازی پلاستیکدا، پۆلیۆلەکان وەکو پلاستیککەر بەکاردەهێنرێن بۆ بەرزکردنەوەی نەرمی و توانای پرۆسێسکردنی پلاستیکەکان. بۆ نموونە دەتوانرێت گلیسیرۆل و پۆلی ئیتیلێن گلایکۆڵ وەکو پلاستیککەر بۆ پۆلیڤینێل کلۆرید (PVC) بەکاربهێنرێت، ئەمەش نەرمی و مانەوەی باشتر دەکات. سەرەڕای ئەوەش، دەتوانرێت پۆلیۆلەکان بەکاربهێنرێت بۆ بەرهەمهێنانی پلاستیکە زیندووەکان، ئەمەش کاریگەری لەسەر ژینگە کەمدەکاتەوە.
لە پیشەسازی ڕوپۆش و ڕەنگدا، پۆلیۆلەکان وەک توێنەر و ئیمۆلیفایەر بەکاردەهێنرێن. دەتوانن جۆرەها ڕزین و ڕەنگەکان بتوێننەوە، تایبەتمەندی باشی دروستکردنی فیلم دابین دەکەن. بۆ نموونە دەتوانرێت پۆلی ئیتیلێن گلایکۆڵ بەکاربهێنرێت بۆ بەرهەمهێنانی پۆشاک و ڕەنگی بنەمای ئاو، کە گیراوەی ژینگەدۆستانە و کارا پێشکەش دەکات.
تایبەتمەندییەکان
| ناوی بەرهەم | پۆلیستەر پۆلیۆل | |||||||||
| ڕووخسار | شلە یان ڕەق و چەسپاوی بێ ڕەنگ تا زەردی سووک | |||||||||
| کێشی گۆڕانکاری | 500-5000 گم/مۆڵ | |||||||||
| خاڵی کوڵان | >200 | |||||||||
| پاکی و خاوێنی | 98%،99.5% | |||||||||
| چڕی | 1.10-1.15 | |||||||||
| کۆدی HS | 3907910000 | |||||||||
| داواکاری | پۆشینی پۆلی یورتان، ڕەنگ؛ بنی پێڵاو، مۆر، تایەی ئۆتۆمبێل | |||||||||
لاپەڕەی کۆنترۆڵکردنی کوالیتی
| ناوی بەرهەم | پۆلیستەر پۆلیۆل | ||||||
| کەلوپەل | ستاندەر | ئەنجام | |||||
| کرۆم(APHA) | ≤30 | 11 | |||||
| چەسپاوی لە پلەی گەرمی 25 پلەی سەدی (mPas) | 1100-1500 | 1296 | |||||
| ڕێژەی ئاو(%) | ≤0.08 | 0.017 | |||||
| بەهای هایدرۆکسیل(mgKOH/g) | 32.5-35.5 | 34.2 | |||||
| بەهای ترش(meKOH/s) | ≤0.08 | 0.029 | |||||
| بەهای pH | 5.0-7.5 | 6.7 | |||||
| K+(mgkg) | ≤5 | 1.0 | |||||
| ئەنجام | شایستە | ||||||
بە کورتی
بە کورتی، پۆلیۆلەکان، وەک کەرەستەی خاو کیمیایی ئۆرگانیکی گرنگ، ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن لە چەندین پیشەسازیدا. ئەوان نەک هەر کارایی و کوالیتی بەرهەم بەرز دەکەنەوە بەڵکو پشتگیری لە گەشەپێدانی پیشەسازی مۆدێرن دەکەن. بە پێشکەوتنی بەردەوامی تەکنەلۆژیا، ئاسۆی بەکارهێنانی پۆلیۆلەکان فراوانتر دەبێت.